موارد
مصرف: آتروپين در درمان اسپاسمپيلور، اسپاسم مجراي گوارشي، همراه بامرفين
در درمان اختلالهاي اسپاسميمجاري صفراوي، در قولنج كليه، در درمانقاعدگي
دردناك و شب ادراري، برايكاهش تنوس عضلات روده بهنگامعكسبرداري، براي
كاهش ترشحات بزاق وترشحات دستگاه تنفسي پيش از بيهوشي،براي جلوگيري از
براديكاردي و ايستسينوسي و كمي فشار خون ناشي ازسوكسينيل كولين، بهعنوان
پادزهر دردرمان مسموميت با مهاركنندههاي كوليناستراز از جمله سموم ارگانو
فسفره،همراه نئوستيگمين يا پيريدوستيگمين دررفع آثار مسددهاي عصبي ـ عضلاني
و دربيماري پاركينسون مصرف ميشود.
مكانيسم
اثر: اين دارو اثر استيل كولين برگيرندههاي موسكاريني را مهار ميكند
وبنابراين ميتواند روي عضلات صاف،گيرندههاي پس عقدهاي ميوكارد، گرهسينوسي
و دهليزي و دهليزي ـ بطني، غددمترشحه برون ريز، حركت دستگاهگوارش و تنوس
ميزناي و مثانه تاثيربگذارد. با همين مكانيسم بهعنوان پادزهربهكار ميرود.
اثر ضدسرگيجه حقيقي وپاركينسون آن نيز بدليل همين اثر در مغزميباشد. در
مجموع، مقادير كم آتروپينموجب مهار ترشحات بزاق و برونش وتعريق ميشود در
حالي كه تجمع داروموجب گشاد شدن مردمكها و افزايشسرعت ضربانات قلب ميگردد.
فارماكوكينتيك:
آتروپين در كبد هيدروليزآنزيمي شد. و در تمام بدن انتشار مييابد وبراحتي از
سد خوني ـ مغزي عبور ميكند.طول مدت اثر آن بسيار كوتاه است و 50درصد دارو
از راه كليهها دفع ميگردد.نيمه عمر حذف آتروپين از بدن 2/5 ساعتميباشد.
هشدارها:
1 ـ نوزادان و كودكان بهعوارضي سمي آتروپين حساسترند.
2 ـ
به دليل كاهش عرق، دماي بدن افزايشمييابد.
3 ـ
احتمال بروز هيجان و تحريكپذيريدر سالخوردگان با مقادير درماني وجوددارد.
4 ـ
در آريتمي قلبي، نارسايي احتقاني قلب،فقدان تنوس دستگاه گوارش، احتباسادرار،
بزرگ شدن پروستات، كوليتاولسراتيو، بارداري و شيردهي و گلوكومبا احتياط
مصرف گردد.
5 ـ
آتروپين از جفت عبور كرد و در شيرنيز ترشح ميشود.
موارد
منع مصرف: اين دارو در گلوكوم بازاويه بسته نبايد مصرف شود.
عوارض
جانبي: از عوارض شايع اين داروميتوان از يبوست، خشكي دهان، بيني، گلويا
پوست و اشكال در بلع، گشاد شدنمردمكها، براديكاردي و سپس تاكيكارديو كاهش
تعريق نام برد.
تداخلهاي
دارويي: مصرف همزمان
اين
دارو با گلوكوكورتيكوئيدها
و
هالوپريدول ميتواند فشار داخل
چشم
را افزايش دهد. در صورت مصرفهمزمان با داروهاي آنتيهيستامين
و
ساير داروهاي ضد موسكاريني،ديسوپيراميد، فنوتيازينها و داروهاي
ضد
افسردگي سه حلقهاي اثراتآنتيموسكاريني تشديد ميشود. درصورت مصرف همزمان
با داروهاي ضدمياستني سبب كاهش هر چه بيشتر تحركروده ميشود.
نكات
قابل توصيه: 1 ـ پس از مصرف دارواز رفتن در محيطهاي گرم و از پرداختن بهفعاليت
بدني شديد خودداري گردد.
2 ـ
احتمال ايجاد اختلال ديد يا حساسيت بهنور وجود دارد.
3 ـ
احتمال بروز خشكي دهان، بيني يا گلووجود دارد.
4 ـ
تزريق وريدي آتروپين بايد به آهستگيصورت گيرد.
مقدار
مصرف:
بزرگسالان:
بهعنوان ضد موسكاريني،مقدار 0/6 ـ 0/4 ميليگرم هر 6 ـ 4 ساعتبهصورت عضلاني،
وريدي يا زير جلديتزريق ميگردد. بهعنوان ضد آريتمي
1 ـ
0/4 ميليگرم هر 2 ـ 1 ساعت، حداكثر تا2 ميليگرم، تزريق ميشود.
براي
جلوگيري از ترشح بيش از حدبزاق مقدار 0/6 ـ 0/2 ميليگرم هر 1 ـ 0/5ساعت قبل
از اعمال جراحي، 1/2 ـ 0/6ميليگرم بهطور همزمان با تزريق 2 ـ 0/5ميليگرم
نئوستيگمين بهصورت وريدي ودر مسموميت كورار براي مهار كنندههايكولين
استراز مقدار 4 ـ 2 ميليگرم تزريقوريدي ميگردد. سپس مقدار 2 ميليگرمهر 10
ـ 5 دقيقه تا زمان برطرف شدنعلايم موسكاريني و يا بروز علايممسموميت با
آتروپين تزريق ميگردد.
كودكان:
مقدار 0/01mg/kg (حداكثر 0/4ميليگرم) هر 6 ـ 4 ساعت بهعنوان
آنتيكولينرژيك تجويز ميگردد. بهعنوان ضدآريتمي مقدار 0/03mg/kg ـ 0/01 تزريقوريدي ميشود. براي جلوگيري از ترشحبيش
از حد بزاق و ترشحات مجاري تنفسيپيش از بيهوشي در كودكان با وزن 3
تاكيلوگرم بين 0/6 ـ 0/1 ميليگرم استفادهميشود. بهعنوان پادزهر مهاركنندههايكولين
استراز مقدار اوليه 1 ميليگرمتزريق وريدي يا عضلاني ميشود و سپسمقادير 1 ـ
0/5 ميليگرم هر 10 ـ 5 دقيقهتزريق ميشود.
اشكال
دارويي:
Injection
(as Sulfate) : 0.5mg / ml
10 mg / 10 ml
موارد
مصرف: اين دارو در درمانمسموميت حاد و مزمن با سرب و بعضيفلزات سنگين و
همچنين در آنسفالوپاتيناشي از آن استفاده ميگردد.
مكانيسم
اثر: فلزات سنگين مانند سرب،بسهولت جانشين كلسيم موجود در ايندارو شده و
در نتيجه كمپلكس پايداريتشكيل ميشود كه از طريق ادرار دفعميگردد.
فارماكوكينتيك:
نيمه عمر دفع دارو حدود20-60 دقيقه است و از راه كليهها دفعميگردد.
موارد
منع مصرف: دارو در بيادراري و كمادراري نبايد مصرف شود.
هشدارها:
بهدليل عوارض سمي و كشندهآن از انفوزيون سريع داخل وريديخودداري گردد و
حتيالامكان بهصورتعضلاني استفاده شود.
عوارض
جانبي: احتمال نكروز لولههايكليوي بهخصوص در كم ادراري وجوددارد.
مقدار
مصرف: يك گرم از دارو با
500 -
250 ميليليتر محلول كلرور سديمتزريقي يا محلول دكستروز 5% رقيقميشود.
بزرگسالان:
در بزرگسالان بدون علايمباليني اين محلول در مدت حداقل يكساعت دو بار در
روز و به مدت 5 روزانفوزيون وريدي ميشود و سپس درمانبه مدت 2 روز قطع ميگردد
و در صورتلزوم پس از آن به مدت 5 روز از سر گرفتهميشود. در افراد با
مسموميت متوسط يابدون علامت نبايد بيشتر از 50mg/kg/dayمصرف ميگردد. تجويز عضلاني دارونبايد از 35mg/kg دو بار در روز (مقدار كل75mg/kg/day)
تجاوز كند.
كودكان:
همين مقدار مصرف روزانه بايددر فواصل 8-12 ساعته تجويز گردد ودرمان براي
5ـ3 روز ادامه يابد. دوميندوره درمان پس از يك دوره استراحتچهار روزه يا
بيشتر شروع ميشود.
اشكال
دارويي:
Injection:
50 mg/ml
موارد
مصرف: دفروكسامين يك عاملشلاته كننده فعال است كه بهعنوان دارويكمكي
در درمان مسموميت با آهن بهكاربرده ميشود. اين دارو همچنين برايتسريع
دفع آهن مصرف ميشود.دفروكسامين از راه تزريق وريدي،عضلاني و يا داخل
صفاقي براي كنترلتجمع آلومينيوم در استخوان، در مبتلايانبه نارسايي كليه
و در درمانمسموميتهاي عصبي و يا ناهنجاريهاياستخواني در بيماران تحت
دياليز بهكاربرده ميشود.
مكانيسم
اثر: دفروكسامين با آهن سهظرفيتي اتصال پيدا كرده و از شركت آن درواكنشهاي
شيميايي جلوگيري ميكند. ايندارو ميتواند با آهن آزاد سرم، آهنفريتين و
هموسيدرين اتصال پيدا كند ولياز هموگلوبين و ميوگلوبين نميتواند آهنبرداشت
كند. دفروكسامين همچنينميتواند از بافتهاي مختلف آلومينيوم رابرداشت كرده
و يك كمپلكس پايدار محلولدر آب ايجاد كند.
فارماكوكينتيك:
كمتر از 15% دارو از طريقدستگاه گوارش جذب ميشود.دفروكسامين بوسيله آنزيمهاي
پلاسماييمتابوليزه و از طريق ادرار دفع ميشود.مقداري از دارو نيز از طريق
صفرا و مدفوعدفع ميگردد و نيمه عمر آن 6/1 ساعتميباشد. آهن شلات شده كه
از طريقكليهها دفع ميگردد، رنگ ادرار را به قرمزمتمايل ميكند.
موارد
منع مصرف: اين دارو در بيماريهايشديد كليوي يا بيادراري و درهموكروماتوز
اوليه نبايد مصرف شود.
هشدارها:
1 ـ احتمال بروز آب مرواريد دربيماراني كه تحت درمان طولاني بادفروكسامين
هستند وجود دارد.
2 ـ
مصرف اين دارو در كودكان زير سهسال منوط به دفع 1mg/day آهن ميباشد.
3 ـ
در افراد سالخورده همراه ويتامين Cاستفاده گردد.
4 ـ راه تجويز وريدي فقط در بيماران
مبتلابه كلاپس قلبي ـ عروقي مورد استفاده قرارگيرد و در اولين فرصت تجويز
داروبهصورت داخل عضلاني ادامه يابد.
عوارض
جانبي: در محل تزريق گاهيخارش، درد و سفتي ايجاد ميگردد. دردرمان درازمدت
ممكن است واكنشهايآلرژيك شامل تورم روي پوست، خارشعمومي بدن، بثورات
جلدي و واكنشهايآنافيلاكتيك رخ دهد.
تداخلهاي
دارويي: تجويز همزمان باويتامين C
باعث افزايش توانايي اين
دارودر دفع بيشتر آهن ميگردد اگرچه احتمالسميت آهن نيز افزايش مييابد.
مقدار
مصرف:
بزرگسالان:
در مسموميت با آهن در ابتدامقدار يك گرم و سپس هر چهار ساعت500 ميلي گرم
(تا دوبار) بهصورتعضلاني تزريق ميشود. در صورت لزومتجويز دارو به ميزان
500 ميلي گرم هر
12 ـ
4 ساعت تا حداكثر 6g/day قابل تكراراست.
مقدار
اوليه تجويز داخل وريدي دارو يكگرم است كه با سرعت كمتر از 15mg/kg/hانفوزيون ميگردد و سپس مقدار 500 ميليگرم هر چهار
ساعت (تا دوبار) تا حداكثر6g/24h
تجويز ميشود.
براي
تجويز زير جلدي مقدار 2g ـ 1 طيمدت 24 ـ 8 ساعت توسط يك پمپ
سيارتزريق ميگردد. مقدار مصرف دارو از20mg/kg شروع و به
110mg/kg يا مقدارتام 3 گرم در 10 ميلي ليتر آب
مقطراستريل افزايش مييابد كه طي 10 ساعتدر بافت زير جلد انفوزيون ميشود.
در
مسموميت مزمن 50mg/kg/day ـ 20 ازدارو طي مدت 8 ساعت بهصورت
زيرجلدي انفوزيون ميگردد. معهذا، تزريقعضلاني راه تجويز ترجيحي دارو است
كهبايد در تمام بيماراني كه در حالت شوكنميباشند، مورد استفاده قرار گيرد.
دوزمعمول داخل عضلاني بالغين و اطفال
1g/day ـ 0/5 ميباشد. بعلاوه، در صورتانتقال خون به
بيمار، لازم است يك دوز 2گرمي دارو همراه با هر واحد خون تزريقيبهصورت
انفوزيون آهسته داخل وريديبا حداكثر سرعت 15mg/kg/h تجويز گردد.
كودكان:
دوز توصيه شده اطفال درمسموميت حاد با آهن مقدار50mg/kg/dose است كه هر 6 ساعت و تازماني كه رنگ ادرار تغيير نيافته استبهصورت
داخل عضلاني تجويز ميگردد.سلامت و كارآيي دارو در اطفال كوچكتر از3 سال
ثابت نشده است.
اشكال
دارويي:
For
Injection (as Mesylate): 500mg