موارد
مصرف: اين دارو همراه با سايرداروهاي ضد سل، در درمان سل مصرفميشود.
همچنين در درمان بروسلوز،گرانولوما اينگوئينال، طاعون و تولارميمصرف ميشود.
موارد
منع مصرف: اين دارو نبايد درصورت ابتلاي بيمار به مياستني گراومصرف شود.
هشدارها:
فاصله زماني بين دفعات مصرفدارو در بيماران مبتلا به عيب كار كليه
بايدافزايش يابد.
عوارض
جانبي: آسيببخش حلزوني گوش،مسموميت برگشتپذير كليه، بندرت كاهشمنيزيم
خون بهويژه در مصرف طولانيمدت دارو، كوليت پسودوممبران وهمچنين واكنشهاي
حساسيت مفرط وپارستزي دهان از عوارض احتمالي ايندارو هستند.
تداخلهاي
دارويي: در صورت مصرفهمزمان سفالوسپورينها (بهويژهسفالوتين)، آمفوتريسين،
سيكلوسپورينو داروهاي سيتوتوكسيك، خطر بروزمسموميت كليوي (و احتمالا مسموميتگوشي)
افزايش مييابد. مصرف همزماناسترپتومايسين با نئوستيگمين وپيريدوستيگمين،
اثر اين داروهايكولينرژيك را كاهش ميدهد. مصرفهمزمان استرپتومايسين با
داروهايمسدد عصب ـ عضله ممكن است موجبضعف بيشتر عضلات اسكلتي، ضعفتنفس
و حتي آپنه شود. خطر بروزمسموميت گوشي در صورت مصرف بااسترپتومايسين با
داروهاي مدر گروهحلقه لوپ ممكن است افزايش يابد. ازمصرف همزمان اين دارو
با كاپرئومايسينبايد خودداري كرد، زيرا خطر بروزمسموميت گوشي و كليوي و
انسداد عصبـ عضله ممكن است افزايش يابد.
نكات
قابل توصيه: 1 ـ دوره درمان سلممكن است 2 ـ 1 سال يا حتي بيشتر طولبكشد.
با وجود اين، در صورت بروز علايممسموميت با اين دارو، مصرف آن بايدقطع
شود.
2 ـ
محل تزريق دارو در هر بار تزريق بايدعوض شود. تزريق غلظتهاي بيش از500mg/ml توصيه نميشود.
مقدار
مصرف:
بزرگسالان:
در درمان سل، به همراه باساير داروهاي ضد سل، 1g/day از راهعضلاني تزريق ميشود. اين مقدار بايد درحداقل زمان ممكن از
نظر باليني به يك گرم3 ـ 2 بار در هفته كاهش يابد. در درمانساير عفونتهاي
باكتريايي، همراه با سايرداروها، 1 ـ 0/25 گرم هر 6 ساعت و دردرمان طاعون 1
ـ 0/5 گرم هر 6 ساعتتزريق عضلاني ميشود. در درمانتولارمي 500 ـ 250 ميليگرم
هر 6 ساعتبه مدت 10 ـ 7 روز تزريق عضلانيميشود.
كودكان:
در درمان سل، به همراه سايرداروهاي ضد سل، 20mg/kg/day و دردرمان ساير عفونتهاي باكتريايي،10mg/kg ـ 5 هر 6 ساعت تزريق عضلانيميشود.
اشكال
دارويي:
For
Injection (as sulfate): 1g
GENTAMICIN
AMIKACIN
PAROMOMYCIN
NEOMYCIN
TOBRAMYCIN
اين
گروه از آنتيبيوتيكها شاملآميكاسين، جنتامايسين، نئومايسين،استرپتومايسين
و توبرامايسين ميشود.تمام اين آنتيبيوتيكها باكتريسيد هستندو بر روي بعضي
از باكتريهاي گرم مثبتو اغلب باكتريهاي گرم منفي موثرميباشند. آميكاسين،
جنتامايسين وتوبرامايسين بر روي پسودوموناسآئروژينوزا و استرپتومايسين بر رويمايكوباكتريوم
توبركولوزيس موثرهستند. امروزه استرپتومايسين فقط برايدرمان سل در نظر گرفته
ميشود.
آمينوگليكوزيدها
از راه دستگاه گوارشجذب نميشوند (اگر چه احتمال جذب دارودر صورت وجود
بيماري التهابي روده يادر عيب كار كليه افزايش مييابد) و به هميندليل در
درمان عفونتهاي سيستميكبهصورت تزريقي مصرف ميشوند.
جذب
اين داروها پس از تزريق عضلانيسريع و كامل است. آمينوگليكوزيدها ازراه
پوست نيز جذب ميشوند. پس از جذبدر اغلب بافتها و مايعات بدن منتشرميشوند
و بيشترين غلظت را در ادراردارند. غلظت سرمي اين داروها 1/5 ـ 0/5ساعت پس
از تزريق عضلاني و 30 و
15
دقيقه به ترتيب پس از انفوزيون وريدي30 دقيقهاي و يك ساعته به اوج
خودميرسد. دفع اين داروها عمدت بهصورتكليوي است
و در صورت وجود عيب كاركليه ممكن است در بدن تجمع يابند.
نيمه
عمر آمينوگليكوزيدها 4 ـ 2 ساعتاست كه در صورت عيب كار كليه ممكناست تا
100 ساعت نيز افزايش يابد.
اغلب
عوارض جانبي آمينوگليكوزيدهاوابسته به مقدار مصرف هستند و از اينرو،در تنظيم
مقدار مصرف آنها بايد دقت كردو در صورت امكان نبايد دوره درمان رابيش از 7
روز ادامه داد. مهمترين عوارضاين داروها مسموميت گوشي و تا اندازهايمسموميت
كليوي است. اين عوارضعموم در افراد كهنسال يا
بيماران مبتلا بهعيب كار كليه شايعتر هستند. در صورتابتلاي بيمار به عيب
كار كليه (يا ايجادغلظت پلاسمايي زياد دارو پس از مصرفهر دوز)، فاصله بين
دفعات مصرف داروبايد افزايش يابد. اگر عيب كار كليه شديدباشد، مقدار مصرف
دارو را نيز بايد كاهشداد.
آمينوگليكوزيدها
ممكن است انتقالپيامهاي عصبي ـ عضلاني را مختل سازندو نبايد براي بيماران
مبتلا به مياستني گراوتجويز شوند. تجويز مقادير زياد اينداروها در حين عمل
جراحي ممكن استموجب بروز سندرم زودگذر مياستنيگراو در بيماران با عملكرد
طبيعي عصب ـعضله شود.
مصرف
همزمان آمينوگليكوزيدها باداروهاي مدر بالقوه سمي براي گوش(مانند فوروسمايد
و اسيد اتاكرينيك)ممنوع است و در صورت لزوم مصرفهمزمان هر دو دارو، بايد
فاصله بينمصرف آنها را تا حد امكان افزايش
داد.
در
صورت لزوم مصرف همزمانآمينوگليكوزيدها با آنتيبيوتيكهاي بتا ـلاكتام (پنيسيلينها
و سفالوسپورينها) ازمخلوط كردن دو دارو بايد خودداري كرد،چرا كه هر دو دارو تا
حد زيادي بياثرخواهند شد. در اينگونه موارد، دو دارو رابايد جداگانه و در دو
نقطه تزريق كرد.همچنين، نبايد دو دارو را در يك محلولانفوزيون مخلوط كرد.
موارد
مصرف: اين دارو در درمانعفونتهاي جدي ناشي از باكتريهاي گرممنفي مقاوم
به جنتامايسين مصرفميشود. برتري اين دارو نسبت بهجنتامايسين در مقاومت
اين آنتيبيوتيكدر برابر اغلب آنزيمهاي باكتريايي تخريبكننده
آمينوگليكوزيدهاست.
موارد
منع مصرف: اين دارو نبايد درصورت ابتلاي بيمار به مياستني گراومصرف شود.
هشدارها:
فاصله بين دفعات مصرف دارودر بيماران مبتلا به عيب كار كليه بايدافزايش
يابد.
عوارض
جانبي: آسيب بخش حلزوني گوش،مسموميت برگشتپذير كليه، بندرت كاهشمنيزيم
خون بهويژه در مصرف طولانيمدت و كوليت پسودوممبران از عوارضاحتمالي اين
دارو هستند.
تداخلهاي
دارويي: در صورت مصرفهمزمان آمينوگليكوزيدها باسفالوسپورينها (بهويژه
سفالوتين)،آمفوتريسين، سيكلوسپورين و داروهايسيتوتوكسيك، خطر بروز مسموميتكليوي
(و احتمالا مسموميت گوشي)افزايش مييابد. مصرف همزمانآمينوگليكوزيدها با
وانكومايسين خطربروز مسموميت گوشي و كليوي را افزايشميدهد. مصرف همزمان
آمينوگليكوزيدهابا نئوستيگمين و پيريدوستيگمين، اثر اينداروهاي كولينرژيك را
كاهش ميدهد.مصرف همزمان آمينوگليكوزيدها باداروهاي مسدد عصب ـ عضله ممكن
استموجب ضعف بيشتر عضلات اسكلتي،ضعف تنفس و حتي آپنه شود. خطر
بروزمسموميت گوشي در صورت مصرفآمينوگليكوزيدها با داروهاي مدر گروهلوپ ممكن
است افزايش يابد. از مصرفهمزمان دو يا چند آمينوگليكوزيد با يكديگرو مصرف
همزمان اين داروها باكاپرئومايسين بايد خودداري كرد، زيراخطر بروز مسموميت
گوشي و كليوي وانسداد عصب ـ عضله ممكن است افزايشيابد.
نكات
قابل توصيه: 1 ـ از آنجا كه دفعآمينوگليكوزيدها عمدت كليوي است وغلظت
اين داروها در ادرار زياد خواهد بود،بيمار بايد به اندازه كافي آب يا مايعاتمصرف
كند تا غلظت زياد دارو موجبآسيب به مجاري ادراري نشود.
2 ـ
از آنجا كه احتمال تشكيل كمپلكس بينآميكاسين و ساير داروها وجود دارد،مخلوط
كردن اين دارو با ساير داروها دريك محلول توصيه نميشود.
مقدار
مصرف:
بزرگسالان:
مقدار
5mg/kg هر 8 ساعت يا 7/5mg/kg هر12 ساعت به مدت 10 ـ 7 روز از راهعضلاني يا انفوزيون آهسته وريدي،تزريق
ميشود. در عفونتهاي باكترياييساده مجاري ادراري، 250 ميلي گرم هر12 ساعت
از راه عضلاني يا انفوزيونوريدي مصرف ميشود.
كودكان:
در
نوزادان نارس، ابتدا 10mg/kg و سپس7/5mg/kg هر 24 ـ 18 ساعت به مدت
10 ـ
7 و روز در نوزادان، 10mg/kg وسپس 7/5mg/kg هر 12 ساعت به مدت 10ـ 7 روز تزريق عضلاني يا انفوزيونوريدي ميگردد.
اشكال
دارويي:
Injection
(as sulfate): 250mg/ml,50mg/ml
موارد
مصرف: جنتامايسين در درمانعفونتهاي جدي مانند سپتي سمي وسپسيس نوزادان،
مننژيت و سايرعفونتهاي CNS،
عفونت مجاري صفراوي،پيلونفريت حاد يا التهاب عفوني حادپروستات و همراه با
يك پنيسيلين دردرمان اندوكارديت ناشي ازاسترپتوكوكوس ويريدانس
يااسترپتوكوكوس فكاليس مصرف ميشود.
موارد
منع مصرف: اين دارو نبايد درصورت ابتلاي بيمار به مياستني گراومصرف شود.
هشدارها:
فاصله بين دفعات مصرف دارودر بيماران مبتلا به عيب كار كليه بايدافزايش
داده شود.
عوارض
جانبي: آسيب بخش حلزوني گوش،مسموميت برگشتپذير كليه، بندرت كاهشمنيزيم
خون بهويژه در مصرف طولانيمدت وكوليت پسودوممبران از عوارضاحتمالي اين
دارو هستند.
تداخلهاي
دارويي: در صورت مصرفهمزمان آمينوگليكوزيدها باسفالوسپورينها (بهويژه
سفالوتين)،آمفوتريسين، سيكلوسپورين و داروهايسيتوتوكسيك، خطر بروز مسموميتكليوي
(و احتمالا مسموميت گوشي)افزايش مييابد. مصرف همزمانآمينوگليكوزيدها با
نئوستيگمين وپيريدوستيگمين، به دليل اثر آنتاگونيستي،اثر اين داروهاي
كولينرژيك را كاهشميدهد. مصرف همزمان آمينوگليكوزيدهابا داروهاي مسدد عصب ـ
عضله ممكناست موجب ضعف بيشتر عضلاتاسكلتي، ضعف تنفس و حتي آپنه شود.خطر
بروز مسموميت گوشي در صورتمصرف آمينوگليكوزيدها با داروهاي مدرگروه حلقه
لوپ ممكن است افزايش يابد. ازمصرف همزمان دو يا چند آمينوگليكوزيدبا يكديگر
و مصرف همزمان اين داروها باكاپرئومايسين بايد خودداري كرد، زيراخطر بروز
مسموميت گوشي و كليوي وانسداد عصب ـ عضله ممكن است افزايشيابد.
نكات
قابل توصيه: 1 ـ از آنجا كه دفعآمينوگليكوزيدها عمدت كليوي است وغلظت
اين داروها در ادرار زياد خواهد بود،بيمار بايد به اندازه كافي آب يا مايعاتمصرف
كند تا غلظت زياد دارو موجبآسيب به مجاري ادراري نشود.
2 ـ
تزريق زيرجلدي جنتامايسين توصيهنميشود، زيرا دردناك خواهد بود.
3 ـ
مقدار مصرف جنتامايسين بهويژه دربيماراني كه دچار سوختگي شدهاند يا عملجراحي
در پيش دارند و در زنان باردار يامبتلا به بيماريهاي زنان ممكن است كمتر
يابيشتر از مقدار توصيه شده باشد كه اين بهدليل تفاوت زياد بين نياز اين
گروه بيمارانبه دارو است.
4 ـ
از آنجا كه احتمال تشكيل كمپلكس بينجنتامايسين و ساير داروها وجود
دارد،مخلوط كردن اين دارو با ساير داروها دريك محلول توصيه نميشود.
مقدار
مصرف:
بزرگسالان:
مقدار مصرف اين دارو از راهتزريق عضلاني، تزريق آهسته وريدي ياانفوزيون 5mg/kg/day ـ 2 در مقاديرمنقسم و در فواصل 8 ساعت ميباشد.
درصورت ابتلاي بيمار به عيب كار كليهفاصله زماني بين دفعات مصرف
داروبراساس كليرانس كرآتينين تعيين
ميشود.
كودكان:
در كودكان با سن كمتر از 2 هفتهبه مقدار 3mg/kg هر 12 ساعت و دركودكان با سن 2 هفته تا 12 سال به مقدار2mg/kg هر 8 ساعت مصرف ميشود.مقدار مصرف اين دارو از راه
تزريق داخلغلاف طناب نخاعي 1mg/day
(تا حداكثر5mg/day در صورت نيار) همراه با ميزان4mg/kg/day ـ 2 در مقادير منقسم هر 8ساعت بهصورت تزريق
عضلانيميباشد.
اشكال
دارويي:
Injection
(as sulfate): 10mg/ml, 40mg/ml
موارد
مصرف: بهصورت خوراكي براياستريل كردن رودهها قبل از عمل جراحيمصرف ميشود.
موارد
منع مصرف: اين دارو نبايد درصورت ابتلاي بيمار به مياستني گراومصرف شود.
عوارض
جانبي: آسيب بخش حلزوني گوش،مسموميت برگشتپذير كليه، بندرت كاهشمنيزيم
خون بهويژه در مصرف طولانيمدت و كوليت پسودوممبران از عوارضاحتمالي اين
دارو هستند.
نكات
قابل توصيه: اين دارو را ميتوان بامعده خالي يا پس از غذا مصرف كرد.
مقدار
مصرف: در بزرگسالان و كودكان، بهمنظور استريل كردن رودهها مقدارمصرف اين
دارو 1 گرم هر 4 ساعت و دراغماي كبدي تا 4g/day در مقادير منقسم بهمدت حداكثر 14 روز ميباشد.
اشكال
دارويي:
Oral
Solution: 125mg/ 5ml
Tablet:
500mg
موارد
مصرف: پارومومايسين يكآنتيبيوتيك آمينوگليكوزيد است كه از راهخوراكي در
درمان عفونتهاي تكياختهاي مانند آميبياز رودهاي مصرفميشود. اين دارو
همچنين براي كاهشفلور ميكروبي روده پيش از عمل جراحي يادر اغماي كبد مصرف
ميشود.
مكانيسم
اثر: پارومومايسين يكآنتيبيوتيك آمينوگليكوزيد است كه برروي برخي از تك
ياختهها از جمله آميب وليشمانيا و كريپتوسپوريديم نيز مؤثراست.
فارماكوكينتيك:
اين دارو از راه خوراكيجذب نميشود و بدون تغيير از طريقمدفوع دفع ميگردد.
هشدارها:
1 ـ در صورت وجود ضايعاتزخم دار رودهاي، جذب اين دارو از طريقروده و به
ميزان اندك امكانپذير است وممكن است موجب بروز عوارض جانبيدارو شود.
2 ـ
مصرف مداوم يا مكرر آنتيبيوتيكهاممكن است موجب بروز مقاومت ميكروبيو رشد
بيش از حد باكتريها و قارچهايغيرحساس و در نتيجه بروز عفونتهايثانويه
گردد.
3 ـ
بين اين دارو و كانامايسين ونئومايسين مقاومت متقاطع وجود دارد.
عوارض
جانبي: اين دارو بالقوه يك دارويسمي براي كليه و گوش است. مصرفمقادير
زياد اين دارو ممكن است باعوارضي مانند تهوع، استفراغ، كرامپشكمي و اسهال
همراه باشد. مصرفطولاني مدت اين دارو ممكن است
موجب
بروز استئاتوره و اسهال شديدشود.
نكات
قابل توصيه: 1 ـ اين دارو را ميتوان باغذا مصرف كرد.
2 ـ
در صورت بروز وزوز گوش، عيبشنوايي يا سرگيجه، بايد به پزشك مراجعهشود.
مقدار
مصرف: مقدار مصرف اين دارو دربزرگسالان و كودكان در درمان آميبيازرودهاي
30mg/kg/day ـ 20 در مقاديرمنقسم همراه با غذا، براي
مدت 10 ـ 5 روزميباشد. براي كاهش فلور ميكروبي رودهدر كبد، مقدار 4g/day در مقادير منقسم بافواصل زماني ثابت براي مدت 6
ـ 5 روزمصرف ميشود.
اشكال
دارويي:
Capsule:
250mg (as sulfate)
Syrup:
125mg/5ml (as sulfate)
موارد
مصرف: توبرامايسين از جنتامايسينبر روي پسودوموناس آئروژينوزا كميموثرتر است.
توبرامايسين در سپتي سميو سپسيس نوزادان، مننژيت و سايرعفونتهاي CNS، عفونت مجاري
صفراوي،پيلونفريت حاد يا التهاب عفوني حادپروستات مصرف ميشود.
موارد
منع مصرف: اين دارو نبايد درصورت ابتلاي بيمار به مياستني گراومصرف شود.
هشدارها:
فاصله بين دفعات مصرف دارودر بيماران مبتلا به عيب كار كليه بايدافزايش
داده شود.
عوارض
جانبي: آسيب بخش حلزوني گوش،مسموميت برگشتپذير كليه، بندرت كاهشمنيزيم
خون بهويژه در مصرف طولانيمدت و كوليت پسودوممبران از عوارضاحتمالي اين
دارو هستند.
تداخلهاي
دارويي: در صورت مصرفهمزمان آمينوگليكوزيدها باسفالوسپورينها (بهويژه
سفالوتين)،آمفوتريسين، سيكلوسپورين و داروهايسيتوتوكسيك، خطر بروز مسموميتكليوي
(و احتمالا مسموميت گوشي)افزايش مييابد. مصرف همزمانآمينوگليكوزيدها با
نئوستيگمين وپيريدوستيگمين، اثر اين داروهايكولينرژيك را كاهش ميدهد. مصرفهمزمان
آمينوگليكوزيدها با داروهايمسدد عصب ـ عضله ممكن است موجبضعف بيشتر عضلات
اسكلتي، ضعفتنفس و حتي آپنه شود. خطر بروزمسموميت گوشي در صورت مصرفآمينوگليكوزيدها
با داروهاي مدر گروهحلقه لوپ ممكن است افزايش يابد. ازمصرف همزمان دو يا
چند آمينوگليكوزيدبا يكديگر و مصرف همزمان اين داروها باكاپرئومايسين بايد
خودداري كرد، زيراخطر بروز مسموميت گوشي و كليوي وانسداد عصب ـ عضله ممكن
است افزايشيابد.
نكات
قابل توصيه: 1 ـ از آنجا كه احتمالتشكيل كمپلكس بين توبرامايسين و
سايرداروها وجود دارد، مخلوط كردن اين داروبا ساير داروها در يك محلول توصيهنميشود.
2 ـ
تزريق زيرجلدي توبرامايسين بدليلدردناك بودن، توصيه نميشود.
مقدار
مصرف:
بزرگسالان:
مقدار مصرف اين دارو از راهتزريق عضلاني، تزريق آهسته وريدي ياانفوزيون
وريدي mg/kg/day 3 در مقاديرمنقسم در فواصل 8 ساعت ميباشد.
درعفونتهاي شديد، تا 5mg/kg/day
در مقاديرمنقسم هر 8 ـ 6
ساعت مصرف ميشود.
كودكان:
در نوزادان با سن تا يك هفته بهمقدار 2mg/day هر 12 ساعت و در نوزادانبا سن بيش از يك هفته و كودكان2/5mg/kg ـ 2 هر 8 ساعت تزريق عضلاني،تزريق آهسته وريدي
يا انفوزيون وريديميشود.
اشكال
دارويي:
Injection:
10mg/ml, 40mg/ml (as sulfate)